ലോകമെമ്പാടും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും കാർബൺ പുറന്തള്ളലും വലിയ വെല്ലുവിളികളായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഗതാഗത മേഖലയാണ് കാർബൺ ഉത്സർജനത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടങ്ങളിലൊന്ന്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ഇന്ധനങ്ങളിലേക്കുള്ള മാറ്റം ലോക രാജ്യങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുകയാണ്. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഹൈഡ്രജൻ ഇന്ധനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ട്രെയിനുകൾ ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. ഇന്ത്യയും ഇപ്പോൾ ഈ ഹരിത സാങ്കേതികവിദ്യയിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുകയാണ്. ഹരിയാനയിലെ ജിന്ദ്–സോണിപത് റൂട്ടിൽ രാജ്യത്തിന്റെ ആദ്യ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ സർവീസ് ആരംഭിച്ചതോടെ ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ ചരിത്രത്തിൽ പുതിയ അധ്യായം തുറന്നിരിക്കുകയാണ്.

ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ

ഫ്യുവൽ സെൽ (Fuel Cell) സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ട്രെയിനിലെ ടാങ്കുകളിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ഹൈഡ്രജനും അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഓക്സിജനും ഫ്യുവൽ സെല്ലിൽ രാസപ്രവർത്തനത്തിന് വിധേയമാകുമ്പോൾ വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നു. ഈ വൈദ്യുതിയാണ് ട്രെയിനിലെ ഇലക്ട്രിക് മോട്ടോറുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്.

ഈ പ്രക്രിയയിൽ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡോ പുകയോ പുറത്തുവരുന്നില്ല. ഉപോൽപ്പന്നമായി ലഭിക്കുന്നത് വെള്ളവും ജലബാഷ്പവും മാത്രമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകളെ "സീറോ എമിഷൻ ട്രെയിനുകൾ" എന്നും വിളിക്കുന്നു.

ഫ്യുവൽ സെൽ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു?

ഹൈഡ്രജൻ വാതകം ആനോഡിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.

അവിടെ ഹൈഡ്രജൻ ഇലക്ട്രോണും പ്രോട്ടോണുമായി വേർപിരിയുന്നു.

ഇലക്ട്രോണുകൾ പുറം സർക്യൂട്ടിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രോട്ടോണുകൾ മെംബ്രേൻ വഴി കാഥോഡിലെത്തുന്നു.

അവിടെ ഓക്സിജനുമായി ചേർന്ന് വെള്ളം രൂപപ്പെടുന്നു.

ഈ തുടർച്ചയായ പ്രക്രിയയിലൂടെയാണ് ട്രെയിൻ സഞ്ചരിക്കാൻ ആവശ്യമായ വൈദ്യുതി ലഭിക്കുന്നത്.
ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനിൽ വൈദ്യുതി ട്രെയിനിനുള്ളിൽ തന്നെ തുടർച്ചയായി ഉൽപാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഹൈഡ്രജൻ നിറച്ചാൽ മാത്രം മതി. അതിനാൽ ദീർഘദൂര സർവീസുകൾക്ക് ഇത് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമാണ്.

ഇന്ത്യയുടെ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ

10 കോച്ചുകൾ

ഏകദേശം 2,600 യാത്രക്കാരെ വഹിക്കാനുള്ള ശേഷി

രണ്ട് ഹൈഡ്രജൻ പവർ കാറുകൾ

ഓരോ പവർ കാറിനും 1,200 കിലോവാട്ട് ശേഷി

പരമാവധി രൂപകൽപ്പനാ വേഗം 110 കിലോമീറ്റർ/മണിക്കൂർ

നിലവിൽ ഹരിയാനയിലെ ജിന്ദ്–സോണിപത് റൂട്ടിൽ സർവീസ്

രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഹൈഡ്രജൻ റീഫ്യൂവലിങ് കേന്ദ്രം ജിന്ദിൽ

ലോകത്ത് ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾ

ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ ആശയം ആദ്യം യാഥാർഥ്യമാക്കിയത് ജർമ്മനിയാണ്. 2018-ൽ Coradia iLint എന്ന ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. തുടർന്ന് ഫ്രാൻസ്, ഇറ്റലി, ഓസ്ട്രിയ, ചൈന, ദക്ഷിണ കൊറിയ, ബ്രിട്ടൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളും ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ പരീക്ഷിക്കുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു.

പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ

1. മലിനീകരണം കുറയും

ഡീസൽ ട്രെയിനുകളിൽ നിന്ന് കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ്, നൈട്രജൻ ഓക്സൈഡുകൾ, പുക, സൂക്ഷ്മധൂളികൾ എന്നിവ പുറത്തുവരുന്നു. ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനിൽ നിന്ന് വെള്ളം മാത്രമാണ് പുറത്തുവരുന്നത്.

1. ശബ്ദ മലിനീകരണം കുറവ്

ഡീസൽ എഞ്ചിനുകളെ അപേക്ഷിച്ച് ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾ വളരെ നിശ്ശബ്ദമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നഗരങ്ങളിലും വിനോദസഞ്ചാര മേഖലകളിലും ഇത് വലിയ നേട്ടമാണ്.

1. ഇന്ധന ഇറക്കുമതി കുറയ്ക്കാം

ഡീസലിനായി വിദേശ രാജ്യങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്ന സാഹചര്യം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. രാജ്യത്ത് തന്നെ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപാദനം വർധിപ്പിച്ചാൽ ഊർജ സ്വയംപര്യാപ്തത കൈവരിക്കാൻ സഹായിക്കും.

1. വൈദ്യുതീകരണം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള റൂട്ടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം

മലയോര പ്രദേശങ്ങൾ, വനമേഖലകൾ, കുറഞ്ഞ ഗതാഗതമുള്ള റെയിൽപാതകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വൈദ്യുത ലൈനുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത് ചെലവേറിയതാണ്. അത്തരം റൂട്ടുകളിൽ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾ മികച്ച പരിഹാരമാണ്.

1. കാലാവസ്ഥാ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് സഹായം

2070-ഓടെ നെറ്റ്-സീറോ കാർബൺ ഉത്സർജനം കൈവരിക്കുകയെന്ന ഇന്ത്യയുടെ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് റെയിൽവേ മേഖലയ്ക്ക് വലിയ സംഭാവന നൽകാൻ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾക്ക് കഴിയും.

വെല്ലുവിളികൾ

ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപാദന ചെലവ് കൂടുതലാണ്.

ഹൈഡ്രജൻ സംഭരണത്തിനും ഗതാഗതത്തിനും പ്രത്യേക സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ വേണം.

റീഫ്യൂവലിങ് സ്റ്റേഷനുകൾ രാജ്യവ്യാപകമായി സ്ഥാപിക്കണം.

ഫ്യുവൽ സെൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ചെലവ് കുറയേണ്ടതുണ്ട്.

ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപാദനത്തിന് ആവശ്യമായ പുനരുപയോഗ ഊർജത്തിന്റെ ലഭ്യത വർധിപ്പിക്കണം.

ഇന്ത്യയുടെ ഭാവി

ദേശീയ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ മിഷന്റെ ഭാഗമായി ഹൈഡ്രജൻ അധിഷ്ഠിത ഗതാഗതത്തിന് സർക്കാർ വലിയ പ്രാധാന്യമാണ് നൽകുന്നത്. റെയിൽവേയ്ക്ക് പുറമെ ബസുകൾ, ട്രക്കുകൾ, കപ്പലുകൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും ഹൈഡ്രജൻ സാങ്കേതികവിദ്യ വ്യാപിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ പുരോഗമിക്കുകയാണ്.

ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകളുടെ എണ്ണം വർധിക്കുകയും ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപാദനം വ്യാപകമാവുകയും ചെയ്താൽ ഇന്ത്യയുടെ റെയിൽ ഗതാഗതം കൂടുതൽ പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദവും ഊർജക്ഷമവും സുസ്ഥിരവുമായ സംവിധാനമായി മാറും. ഡീസലിൽ നിന്ന് ഹൈഡ്രജനിലേക്കുള്ള ഈ മാറ്റം ഒരു പുതിയ ട്രെയിൻ സർവീസിന്റെ തുടക്കം മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയുടെ ഹരിത ഭാവിയിലേക്കുള്ള ഒരു നിർണായക ചുവടുവയ്പ്പുകൂടിയാണ്.